Əlamətlər
- Döş sümüyü arxasında yanma, «mədə yanması»
- Turş və ya acı dadın ağıza gəlməsi, gəyirmə
- Qeyri-tipik əlamətlər: səbəbi tapılmayan quru öskürək, səs kəsilməsi, boğazda tikə hissi, ürəklə bağlı olmayan döş ağrısı
Risk faktorları
Artıq çəki, diafraqma yırtığı, hamiləlik, siqaret, gec və bol yemək, yeməkdən dərhal sonra uzanmaq. Hansı qidaların şikayəti artırdığı adamdan adama dəyişir.
Təcili müraciət tələb edən əlamətlər
Udqunma çətinliyi və ya ağrılı udqunma, səbəbsiz çəki itkisi, qanlı qusma, qara nəcis, anemiya, davamlı qusma.
Diaqnostika
- Tipik şikayətləri olan və təhlükəli əlaməti olmayan xəstələrdə müalicəyə cavab qiymətləndirilir.
- Endoskopiya təhlükəli əlamətlər olduqda, müalicə kömək etmədikdə və ya uzun müddətli şikayətlərdə aparılır.
- İmpedans-pH-metriya endoskopiyada reflüks sübut olunmayıbsa və əməliyyat və ya endoskopik müalicə planlaşdırılırsa aparılır. Şikayətlərin reflüksə aid olduğu şübhəli olduqda da lazımdır.
- Ezofaqus manometriyası antireflüks əməliyyatından əvvəl axalaziya kimi motor pozğunluqları istisna etmək üçün aparılır.
Müalicə
- Həyat tərzi: artıq çəkini azaltmaq; yatmazdan 2–3 saat əvvəl yeməmək; gecə şikayətlərində yatağın baş tərəfini qaldırmaq; siqareti atmaq; şikayəti artıran qida və içkiləri fərdi məhdudlaşdırmaq.
- Dərman müalicəsi: həkimin təyin etdiyi doza və müddətlə.
- Seçilmiş xəstələrdə antireflüks əməliyyatı və ya endoskopik müalicə. Bu yalnız diaqnoz obyektiv müayinələrlə təsdiqləndikdən sonra mümkündür.
- Uzun müddət davam edən reflüks Barrett ezofaqusuna gətirib çıxara bilər.
Dr. Atayevanın təcrübəsi
- Reflüks onun praktikasında ən çox rast gəlinən xəstəliklərdəndir. Televiziya verilişlərində bu mövzuda dəfələrlə çıxış edib (ARB «Səhhətimiz», Kanal S «Tez sağal», «Həkim Canlı»). Klinikanın 2024-cü il videosunda reflüksün dərmansız və əməliyyatsız müalicəsindən danışıb.
- Əsas mesajı: hər reflüks şikayəti olan xəstəyə pH-metriya lazım deyil. Hər reflüks xəstəsi də əməliyyatdan fayda görmür. Lakin əməliyyat planlaşdırılırsa, diaqnoz obyektiv müayinə ilə təsdiqlənməlidir.
- Mədə kiçiltmə əməliyyatından əvvəl reflüks baxımından ətraflı qiymətləndirmənin vacibliyini vurğulayır.
- Ümumiləşdirilmiş hal: boğazda tikə ilişməsi hissindən şikayət edən xəstədə bu şikayətin səbəbi uzunmüddətli reflüks olub.
Həkimin bu mövzuda videosu
Qastroezofageal reflüks xəstəliyi
Videonu izləyinSuallar
Reflüks dərmanını illərlə içmək olarmı?
Bu barədə qərarı həkim verir. Şikayətlər dərmansız tez-tez qayıdırsa və ya dərman kömək etmirsə, diaqnozu obyektiv müayinə ilə dəqiqləşdirmək lazımdır.
Quru öskürək reflüksdən ola bilərmi?
Ola bilər. Amma öskürəyin başqa səbəbləri əvvəlcə istisna edilməlidir.
Yayda reflüks niyə artır?
Gec yemək, qazlı və buzlu içkilər, alkoqol və bol yemək şikayətləri artıra bilər.